Cymerodd fyfyrwyr amaethyddiaeth o Goleg Y Drenewydd ran yn ddiweddar ar raglen boblogaidd Dros Frecwast BBC Radio Cymru, yn rhannu eu barn ar y blaenoriaethau allweddol sy’n wynebu’r sector amaethyddol cyn etholiad y Senedd.
Roedd y darllediad yn cynnwys cyfraniadau gan y Darlithydd Amaethyddiaeth Siân Jerman, ochr yn ochr â’r myfyrwyr Josh Davies, sy’n astudio Peirianneg Amaethyddol Lefel 3, a Ioan Phillips, myfyriwr Diploma Cenedlaethol Uwch (HND) mewn Amaethyddiaeth. Recordiwyd y cyfweliadau yn Fferm Fronlas gyda gohebydd y BBC Garry Owen.
Yn ystod y drafodaeth, tynnodd Siân Jerman sylw at sawl her sylweddol sy’n wynebu amaethyddiaeth Cymru ar hyn o bryd. Roedd y rhain yn cynnwys effaith barhaus TB mewn gwartheg, costau tanwydd cynyddol dan ddylanwad gwrthdaro byd-eang, a phwysigrwydd mentrau fel Cyswllt Ffermio wrth gefnogi pobl ifanc i gael cyflogaeth yn y diwydiant.
Siaradodd y myfyriwr Josh Davies, o Lanfair Caereinion, yn agored am yr effaith y mae TB wedi’i chael ar fferm ei deulu. Esboniodd sut y gorfodwyd y busnes i leihau nifer ei wartheg ac ailganolbwyntio ar ddefaid ac alpacas, er gwaethaf llawer o flynyddoedd llwyddiannus fel ffermwyr cig eidion. Galwodd Josh am well dealltwriaeth o’r realiti y mae ffermwyr yn ei wynebu, gan gwestiynu ai cael gwared ar wartheg bob amser yw’r ateb mwyaf effeithiol a chodi pryderon ynghylch digonolrwydd trefniadau iawndal.
Trafododd Ioan Phillips, sy’n astudio yng Ngholeg Y Drenewydd wrth weithio ar fferm ei deulu yn Aber-miwl, y Cynllun Ffermio Cynaliadwy (SFS) a chwestiynu a fyddai’r cynllun yn opsiwn hyfyw i bob fferm. Mynegodd bryderon ynghylch rhai o’r rheoliadau presennol, gan gynnwys cyfyngiadau ar dyfu india-corn ar dir llethrog, a all greu heriau i lawer o ffermydd. Awgrymodd Ioan, er y gallai ffermydd mwy addasu a pharhau i fod yn broffidiol, gallai ffermydd llai wynebu anawsterau cynyddol.
Gellir clywed y cyfweliadau ar BBC Sounds drwy Dros Frecwast o ddydd Llun 13 Ebrill, 7:33am, ac maent hefyd ar gael ar-lein drwy BBC Cymru Fyw.
